Większość uczestników badania SW Research przeprowadzonego dla rp.pl uważa, że rząd Donalda Tuska i prezydent Karol Nawrocki powinni wypracować wspólny projekt regulacji rynku kryptowalut. Za takim rozwiązaniem opowiedziało się 51,8 proc. respondentów. Projekt rządowy wskazało 15,6 proc. badanych, a prezydencki 14,1 proc. Kolejne 18,5 proc. nie miało zdania.

Sondaż, którego wyniki opisała biznes.interia.pl/…, został przeprowadzony w momencie trwającego już od miesięcy sporu między obozem rządowym a Pałacem Prezydenckim. Jego polityczne znaczenie wynika przede wszystkim z proporcji odpowiedzi: wariant kompromisowy uzyskał wyraźnie większe poparcie niż każdy z konkurencyjnych projektów z osobna.

Wynik sondażu nie jest poparciem dla konkretnej ustawy

Z badania nie wynika, jakie rozwiązania prawne respondenci chcieliby znaleźć we wspólnym projekcie. Nie można więc interpretować wyniku jako społecznej akceptacji określonego modelu nadzoru, zakresu kompetencji Komisji Nadzoru Finansowego czy katalogu obowiązków nakładanych na przedsiębiorców działających na rynku kryptoaktywów.

Sondaż mierzy przede wszystkim preferowany sposób zakończenia konfliktu politycznego. Ponad połowa badanych wskazuje na porozumienie, podczas gdy znacznie mniejsze grupy chcą przyjęcia rozwiązania jednej ze stron bez kompromisu.

Różnice w zależności od miejsca zamieszkania nie zmieniają zasadniczego obrazu badania. Jak podano za SW Research, wspólny projekt popierało 58 proc. respondentów z miast do 20 tys. mieszkańców i 59 proc. badanych z miast liczących od 200 tys. do 499 tys. mieszkańców. Największe poparcie dla projektu rządowego zanotowano w miastach powyżej 500 tys. mieszkańców – 20 proc. Z kolei projekt prezydencki osiągał najwyższy wynik w miastach od 200 tys. do 499 tys. mieszkańców – 18 proc.

Weto zamknęło poprzedni etap sporu

Konflikt ma wymiar nie tylko polityczny, lecz także proceduralny. Uchwalona wcześniej ustawa o rynku kryptoaktywów została przekazana prezydentowi w maju 2026 r., ale Karol Nawrocki ją zawetował.

4 września Sejm ponownie zajął się ustawą. Za jej ponownym uchwaleniem głosowało 241 posłów, przeciw było 198, a trzech wstrzymało się od głosu. Wynik nie pozwolił na odrzucenie prezydenckiego weta. sejm.gov.pl/….

To ważny element politycznej układanki. Konstytucja wymaga do ponownego uchwalenia ustawy po prezydenckim wecie większości trzech piątych głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Sama większość parlamentarna wspierająca rząd może więc nie wystarczyć do przeforsowania ustawy wbrew stanowisku głowy państwa.

W praktyce oznacza to, że jeżeli układ głosów w Sejmie się nie zmieni, droga oparta na ponownym uchwalaniu rozwiązań odrzucanych przez prezydenta może prowadzić do kolejnych legislacyjnych impasów.

Prezydent przedstawił własną propozycję

Karol Nawrocki korzysta jednocześnie z prawa inicjatywy ustawodawczej. 8 września do Sejmu wpłynął kolejny przedstawiony przez prezydenta projekt dotyczący rynku kryptowalut. sejm.gov.pl/….

Kancelaria Prezydenta już przy wcześniejszej inicjatywie przedstawionej w maju argumentowała, że proponowane rozwiązania mają łączyć ochronę konsumentów i inwestorów, skuteczny nadzór państwa oraz ochronę praw przedsiębiorców. Prezydencki projekt był przedstawiany przez KPRP jako propozycja kompromisowa, choć rząd i Pałac Prezydencki różniły się w ocenie konkretnych mechanizmów regulacji. prezydent.pl/….

Rząd z kolei przygotowuje następne podejście do regulacji. Rządowe projekty wynikają z konieczności dostosowania krajowych przepisów do unijnego rozporządzenia MiCA dotyczącego rynku kryptoaktywów. W dokumentach rządowych jako jeden z podstawowych celów wskazywane jest zapewnienie stosowania unijnego rozporządzenia 2023/1114. gov.pl/….

Spór ma też wymiar instytucjonalny

Problem nie sprowadza się więc do pytania, który projekt jest politycznie atrakcyjniejszy. Polska potrzebuje krajowych rozwiązań pozwalających w pełni wykonywać unijne przepisy i wskazujących właściwe organy nadzoru. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego zwracał uwagę na problem braku wyznaczenia w Polsce właściwego organu nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów.

Przedłużający się konflikt ma zatem konkretny koszt: odkłada rozstrzygnięcie, jak krajowy system nadzoru i egzekwowania przepisów ma funkcjonować w ramach obowiązującego już unijnego systemu MiCA.

Nie oznacza to jednak, że kompromis może polegać wyłącznie na szybkim połączeniu dwóch projektów. Rozbieżności dotyczą konstrukcji regulacji, a ostateczne rozwiązanie musi zostać ocenione również pod kątem zgodności z prawem UE, skuteczności nadzoru, ochrony klientów i kosztów nakładanych na przedsiębiorców.

Co sondaż oznacza dla polskiej polityki

Wyniki SW Research tworzą presję polityczną na obie strony, ale nie dają żadnej z nich jednoznacznego społecznego mandatu do twierdzenia, że właśnie jej projekt jest rozwiązaniem oczekiwanym przez większość obywateli. Różnica między zwolennikami propozycji rządowej i prezydenckiej wynosi zaledwie 1,5 pkt proc., podczas gdy wariant kompromisowy wskazuje ponad połowa respondentów.

Dla rządu oznacza to, że próba ponownego przeprowadzenia bardzo podobnej ustawy bez uzyskania szerszego porozumienia może prowadzić do kolejnego weta. Dla prezydenta wynik jest z kolei sygnałem, że społeczne oczekiwanie nie sprowadza się do zastąpienia projektu rządowego projektem Pałacu Prezydenckiego. Taki wariant poparło 14,1 proc. badanych.

Najważniejszy polityczny wniosek jest więc węższy, niż mogłoby sugerować samo hasło o „zmęczeniu konfliktem”. Badanie dotyczy konkretnej ustawy i nie daje podstaw do stwierdzenia, że większość Polaków oczekuje kompromisu między rządem i prezydentem we wszystkich obszarach ich sporu. Pokazuje natomiast wyraźnie, że właśnie w sprawie regulacji kryptowalut najbardziej popularnym spośród przedstawionych respondentom rozwiązań jest porozumienie obu ośrodków władzy.

Przy obecnym układzie instytucjonalnym jest to także rozwiązanie, które mogłoby przerwać serię projektów, wet i nieudanych prób ich odrzucenia. O tym, czy sondaż przełoży się na zmianę strategii politycznej, zdecydują jednak dopiero dalsze prace nad konkurencyjnymi projektami.