Co rzeczywiście da się potwierdzić?

Materiał opublikowany przez youtube.com/… przedstawia historię, w której działalność biznesowa Petera Spiegela i Katie Williams zostaje zestawiona z ich związkami ze środowiskiem religijnym skupionym wokół Prakashananda Saraswatiego. Punktem wyjścia są relacje byłych pracowników i osób związanych z organizacją. Z czasem autorzy nagrania przechodzą jednak od udokumentowanych faktów do znacznie dalej idących wniosków.

Warto więc rozdzielić te dwie rzeczy.

Ideal Living rzeczywiście jest firmą kierowaną przez Petera Spiegela i Katie Williams. Sama spółka przedstawia ich jako swoich założycieli i współprezesów. Firma rozwija między innymi marki AirDoctor i AquaTru.

Nie jest również wyłącznie relacją sygnalistów to, że Spiegel był związany ze środowiskiem religijnym Saraswatiego. Potwierdzają to dokumenty sądowe.

W law.justia.com/… Spiegel został opisany jako członek społeczności Barsana Dham. Zeznał w sądzie, że był gotów zagwarantować 10 mln dolarów, jeśli Saraswati otrzyma możliwość podróży do Indii.

To ważny element tej historii, ale jednocześnie miejsce, w którym łatwo o poważne uproszczenie.

10 mln dolarów nie było zwykłym przelewem kaucji

Materiał Reckless Ben przytacza relację byłego pracownika Silmarku z działu księgowego. Według niej miał on przelać 10 mln dolarów do hrabstwa Hays w związku z kaucją Saraswatiego, a pieniądze miały pochodzić z firmy Spiegela.

Publiczne dokumenty sądowe opisują jednak tę operację inaczej.

Z orzeczenia wynika, że Saraswati posiadał zabezpieczenie w wysokości 1 mln dolarów, a Spiegel zgodził się zostać gwarantem dodatkowego law.justia.com/…. Było to zobowiązanie mające zagwarantować stawiennictwo Saraswatiego przed sądem, a nie informacja o wpłacie 10 mln dolarów w gotówce na rachunek hrabstwa.

Po późniejszym zniknięciu Saraswatiego hrabstwo zatrzymało milion dolarów związany z jego zabezpieczeniem i zawarło ze Spiegelem ugodę. Jak opisywał haysfreepress.com/…, Spiegel zapłacił dodatkowo 200 tys. dolarów, a w zamian został zwolniony z odpowiedzialności wynikającej z gwarantowanego przez niego 10-milionowego zobowiązania.

To oznacza, że relacji byłego pracownika o wykonaniu przelewu na 10 mln dolarów nie można traktować jako potwierdzonego opisu tego, co wydarzyło się finansowo. Publiczna dokumentacja pokazuje inną konstrukcję prawną.

Nie zmienia to jednak znaczenia samego zaangażowania Spiegela. W 2008 roku wystąpił przed sądem i osobiście zgodził się zagwarantować bardzo wysoką kwotę, aby Saraswati mógł odzyskać paszport i podróżować do Indii.

Kim był Prakashanand Saraswati?

Saraswati był założycielem Barsana Dham w Teksasie. W 2011 roku ława przysięgłych uznała go za winnego 20 przypadków indecency with a child dotyczących dwóch dziewcząt.

Przed zakończeniem postępowania w sprawie kary Saraswati zniknął.

Jak relacjonował wówczas mysanantonio.com/…, sąd wymierzył mu 14 lat więzienia za każdy z 20 czynów. Nie stawił się jednak w sądzie i pozostał poza zasięgiem amerykańskiego wymiaru sprawiedliwości.

Ta część historii nie opiera się więc wyłącznie na opowieści Reckless Ben. Skazanie Saraswatiego, jego zniknięcie oraz finansowe zobowiązanie podjęte przez Spiegela są udokumentowane niezależnie.

Co więcej, ówczesne doniesienia prasowe wskazują, że Spiegel znał Saraswatiego od wielu lat. W 2008 roku, kiedy sąd rozważał umożliwienie duchownemu podróży do Indii, Spiegel publicznie bronił jego niewinności. Według relacji Associated Press cytowanej przez mysanantonio.com/… powiedział wówczas, że zna Saraswatiego od 24 lat i że zarzuty wobec niego są fałszywe.

W tym samym materiale Spiegel został wskazany jako osoba pełniąca funkcje w JKP Barsana Dham.

Związek nie był więc przypadkowy ani powierzchowny.

Czy Spiegel pomógł Saraswatiemu w ucieczce?

Tu zaczyna się znacznie mniej pewna część historii.

Reckless Ben przytacza relację byłego szefa operacyjnego Silmarku dotyczącą wysłania do Indii elektrycznego wózka inwalidzkiego przeznaczonego dla Saraswatiego. Świadek interpretuje to jako możliwy element przygotowań do jego późniejszej ucieczki.

Sam transport wózka — nawet jeśli przebiegał dokładnie tak, jak opisuje rozmówca — tego jednak nie dowodzi.

Może potwierdzać, że ludzie związani z biznesowym otoczeniem Spiegela wykonywali zadania na rzecz Saraswatiego. Nie pozwala bez dodatkowych dowodów stwierdzić, że znali jego zamiar ucieczki.

Podobnie jest z kolacją, podczas której Spiegel miał widzieć Saraswatiego krótko przed jego zniknięciem. Doniesienia prasowe z 2011 roku rzeczywiście wskazują, że Spiegel należał do osób zeznających, iż widziały duchownego podczas kolacji w Austin w ostatnią noc przed jego niestawieniem się w sądzie.

To istotna okoliczność.

Nie jest jednak sama w sobie dowodem udziału w ucieczce.

Dlatego twierdzenie, że Spiegel „pomógł mu uciec”, wymaga znacznie mocniejszej podstawy: dokumentów organów ścigania, zeznań uczestników transportu, danych dotyczących podróży albo innych materiałów wskazujących konkretne działania wykonane przez niego w celu umożliwienia Saraswatiemu opuszczenia kraju.

Materiał Reckless Ben takich dowodów nie przedstawia.

Relacje finansowe z organizacją

Nagranie zawiera także wypowiedzi osób twierdzących, że Spiegel i Williams finansowo wspierali działalność religijną.

Joe Kelly, przedstawiany jako jeden z wcześniejszych członków organizacji, mówi o pieniądzach przekazywanych przez nich na jej rzecz. Autorzy materiału wiążą również rozwój przedsięwzięć biznesowych Spiegela z finansowaniem działalności grupy.

Sam fakt bliskiego związku Spiegela z Barsana Dham jest potwierdzony niezależnie. W innym law.justia.com/… jego nazwisko pojawia się razem z Jagadguru Kripalu Parishat, Barsana Dham i JKP Barsana Dham w sprawie dotyczącej dokumentów objętych wezwaniami prokuratury.

To pokazuje, że związek między przedsiębiorcą a organizacją był realny i formalnie widoczny również poza relacjami byłych pracowników.

Nie oznacza jednak automatycznie, że działalność przedsiębiorstw Spiegela była podporządkowana organizacji religijnej albo że wszystkie pieniądze zarabiane przez firmy trafiały na jej działalność.

Do takiego wniosku potrzebne byłyby księgi rachunkowe, przelewy, dokumenty korporacyjne lub inne dane pozwalające odtworzyć przepływy finansowe.

Zwolnienie dzień po zgłoszeniu do HR

Jednym z najmocniejszych elementów materiału z perspektywy pracowniczej jest historia kobiety przedstawianej jako Myra.

Według jej relacji była starszą menedżerką marek AirDoctor i AquaTru. Twierdzi, że po poznaniu informacji dotyczących religijnych powiązań Spiegela zaczęła zadawać pytania i 8 lutego 2023 roku przesłała swoje zastrzeżenia do działu HR.

Następnego dnia miała zostać zwolniona ze skutkiem natychmiastowym.

Nagranie zawiera fragment rozmowy mający potwierdzać datę zwolnienia. Pojawia się także osoba przedstawiająca się jako pracownik IT, która mówi o poleceniu wyłączenia kont Myry oraz innych pracowników.

Chronologia przedstawiona przez sygnalistkę jest zatem konkretna: zgłoszenie jednego dnia, utrata pracy następnego.

Nie przesądza jednak o przyczynie.

Do wykazania odwetu konieczne byłoby ustalenie, kto podjął decyzję o zwolnieniu, kiedy decyzja faktycznie zapadła i jakie podano jej uzasadnienie. Sam materiał nie przedstawia dokumentacji kadrowej pozwalającej jednoznacznie odpowiedzieć na te pytania.

Podejrzenie związku między zgłoszeniem a zwolnieniem jest zrozumiałe. Nie jest tym samym co dowód takiego związku.

Dlaczego historia nie trafiła do dużych mediów?

Myra twierdzi również, że kontaktowała się z redakcjami takimi jak „Los Angeles Times”, „The Daily Beast” czy „Newsweek”, ale historia nie została przez nie opublikowana.

Reckless Ben przedstawia to jako dodatkową zagadkę i sugeruje, że media mogły unikać wyjątkowo poważnego tematu.

Tego wniosku również nie można wyciągnąć z samego braku publikacji.

Redakcje każdego dnia odrzucają materiały z wielu powodów: mogą nie być w stanie niezależnie potwierdzić wystarczającej części historii, ocenić ryzyko prawne jako zbyt wysokie, nie zdobyć wymaganych dokumentów albo po prostu zrezygnować z tematu redakcyjnie.

Bez wypowiedzi przedstawicieli tych mediów nie wiadomo, dlaczego w tym przypadku nie zdecydowano się na publikację.

Najpoważniejsze oskarżenie nie zostało udowodnione

Najdalej idącą tezą Reckless Ben jest przedstawienie Ideal Living jako przykrywki dla globalnej organizacji zajmującej się handlem ludźmi w celach seksualnych.

Materiał zestawia wiele niepokojących elementów: działalność biznesową, relacje finansowe z organizacją religijną, historię Saraswatiego, jego skazanie i ucieczkę, wypowiedzi byłych członków grupy oraz zeznania byłych pracowników.

Nie są to jednak dowody równoważne.

Publiczne dokumenty potwierdzają skazanie Saraswatiego. Potwierdzają również wieloletni związek Spiegela z Barsana Dham oraz jego osobiste zaangażowanie w 10-milionowe zabezpieczenie umożliwiające Saraswatiemu podróże do Indii.

Relacje świadków wskazują ponadto na możliwe powiązania finansowe i organizacyjne.

Nie znaleźliśmy natomiast w przedstawionych materiałach orzeczenia sądu, aktu oskarżenia ani ustalenia organów ścigania stwierdzającego, że Ideal Living było przedsiębiorstwem służącym do handlu ludźmi.

Nie przedstawiono również dowodu pozwalającego stwierdzić, że Peter Spiegel osobiście zorganizował ucieczkę Saraswatiego.

Dlatego obu tych twierdzeń nie należy przedstawiać jako ustalonych faktów.

Co zatem pozostaje po oddzieleniu faktów od oskarżeń?

Pozostaje historia poważniejsza niż zwykła internetowa teoria, ale jednocześnie mniej jednoznaczna niż narracja przedstawiona przez autorów filmu.

Prakashanand Saraswati został skazany za czyny wobec dzieci i zniknął przed zakończeniem postępowania dotyczącego jego kary. Peter Spiegel był wieloletnim członkiem środowiska Barsana Dham, publicznie bronił Saraswatiego i osobiście zagwarantował 10-milionowe zobowiązanie mające umożliwić duchownemu podróże do Indii. Jego związek z organizacją jest widoczny również w innych dokumentach sądowych.

To są fakty, które można potwierdzić niezależnie.

Obok nich znajdują się relacje byłych pracowników i członków organizacji dotyczące finansowania grupy, wykonywania przez pracowników firmy zadań związanych z działalnością religijną, wysyłania sprzętu Saraswatiemu oraz okoliczności zwolnienia Myry.

Są istotne, ale pozostają świadectwami wymagającymi dalszej weryfikacji.

Jeszcze dalej znajdują się interpretacje: że wysłanie wózka było przygotowaniem ucieczki, że Spiegel świadomie pomagał Saraswatiemu zniknąć albo że Ideal Living stanowiło biznesową przykrywkę dla międzynarodowego procederu.

Na przedstawionym materiale tych wniosków nie da się udowodnić.

Właśnie ta granica jest w tej historii najważniejsza. Między udokumentowanym związkiem, podejrzaną okolicznością, relacją świadka i zarzutem popełnienia przestępstwa istnieje zasadnicza różnica. Reckless Ben zebrał materiał, który uzasadnia pytania o relacje biznesu z organizacją religijną i o zakres pomocy udzielanej Saraswatiemu. Nie dostarczył jednak dowodów pozwalających wszystkie najbardziej kategoryczne oskarżenia przedstawić jako fakty.